Không Thành Kế

Đọc Tự Giác

Kế thứ ba mươi hai trong Quỷ Cốc Tử Tam Thập Lục Kế, thuộc Bộ thứ tư: Bại Chiến Kế

09:20:04 26/01/2021

Yếu lĩnh: Đôi khi, cách tốt nhất là phô trương hết điểm yếu ra như là điểm mạnh, làm địch hoài nghi mà không quyết định được, nghi ngờ tột đỉnh mà không dám làm gì vì sợ quyết định sai.

Tôn Tử có câu:

Hư giả hư chi, nghi trung sinh nghi, cương nhu chi tế, nhi phúc kì.

Nghĩa là:

Nếu sức quân yếu thì càng phải cố ý tỏ vẻ rất yếu, làm cho kẻ địch vốn đã nghi lại càng thêm nghi. Trong hoàn cảnh ta yếu, địch mạnh, vận dụng sách lược này sẽ đạt được sự kì diệu không lường được.

Kế này là một trong những kế khó sử dụng mà rủi ro rất cao, sự thành công liên quan rất nhiều tới uy tín của người dùng kế, đi ngược lại sự suy đoán của địch, khiến địch tự nhiên rơi vào trạng thái không biết phải xử lý sao, nhận tiện giành lấy thời gian và điều kiện khác để lật ngược thế cờ. 

Gia Cát Lượng vốn tính cẩn thận, chu đáo, ít sai lầm. Vậy việc mở toang cổng thành chính là đi ngược lại suy tính của địch. Với người như Lượng, mở toang cổng thành dễ bị người khác nghĩ là Khích tướng: tao chấp mày luôn, khỏi cần công thành, tao mở cửa đợi mày vào. Chính vì thế mà Ý lại càng không dám vào vì sợ phục binh. (cái yếu tố nghe tiếng đàn vv là làm cho đẹp thêm câu chuyện mà thôi). Lúc Ý đang chần chừ thì Lượng đã Tẩu Vi luôn rồi.

Trong kinh doanh, có một câu chuyện điển hình về Không Thành Kế mà Toshiba thực hiện một cách thần kỳ.

Những năm 1950 của thế kỉ trước, kinh tế Nhật đi xuống, Toshiba rơi vào tình trạng thiếu đơn hàng sản xuất trầm trọng. Phó tổng đề nghị lên ông tổng là cắt nửa nhân viên vì không có đủ việc làm cho họ. Lý do là một nửa số nhân viên đang ngồi chơi vì không có đủ đơn hàng. Tinh thần rệu rã và chán chường.

Nhưng vị tổng lại không nghĩ thế, mà tung ra một đòn không ai có thể ngờ được là chính sách “Làm việc nửa ngày, hưởng nguyên lương”. Điều này khiến cho tất cả các nhân viên đều có công ăn việc làm và chỉ làm có 1/2 ngày thôi. Ảnh hưởng của chính sách ngắn hạn này đem lại một tinh thần đoàn kết và trung thành cực kỳ lớn mạnh trong Toshiba sau đó. 

Tiếng vang của chính sách này khiến cho các tập đoàn khác phải thán phục về “sức mạnh” của Toshiba. Khi nền kinh tế phục hồi, sự đoàn kết, đồng lòng của cán bộ của Toshiba lại nâng cao năng suất và sự trung thành trong quá trình phát triển dài hạn. Ngoài ra, thương hiệu Toshiba lại có giá trị tăng thêm vài bậc trong xã hội Nhật Bản.

Trong đời sống, có chuyện cần phải đi gấp ra ngoài thì đôi khi tắt đèn khóa cửa lại thu hút trộm tới cắt khóa đục tường. Đôi khi cứ bật đèn, bật nhạc to và đi có khi lại an toàn. Bởi vì đa phần trộm cắp sẽ bỏ qua những căn nhà có dấu hiệu có người (nhất là khi vẫn còn có nhiều mục tiêu khác, chúng sẽ chọn những căn nhà tối om, cửa khóa trước những căn sáng sủa ồn ào). Tất nhiên đừng quên, Không Thành Kế là kế rủi ro cao. Phải vào thế rất bí mới dùng đến. Chẳng phải tự nhiên mà nó nằm trong nhóm Bại Chiến Kế (Desperate Stratagems) đâu.

(David Nguyen)