Xem

Thiền Tự Giác

"Một bát, cơm ngàn nhà. Thân đơn, muôn dặm xa. Mắt xanh, xem người thế. Mây trắng, hỏi đường qua".

21:17:35 27/12/2020

"Một bát, cơm ngàn nhà

Thân đơn, muôn dặm xa

Mắt xanh, xem người thế

Mây trắng, hỏi đường qua".

Bài thơ này tương truyền là do Bố Đại Hòa Thượng làm. Lão hòa thượng điên điên khùng khùng thời nhà Lương, thân hình mập ú, rất thích cởi trần hay hở bụng hở vú ra, mặt lúc nào cũng cười cười nên còn có biệt danh là Tiếu Diện Phật. Lão mê trẻ con, vác cái túi to lúc nào cũng có quà như ông già Noel. Ai cho gì, lão bỏ vào túi, gặp trẻ con, lại móc ra cho. Ăn ngủ lung tung đầu đường, xó chợ, cầu ao, hiên điếm.

Có người hỏi lão bao tuổi. Lão bảo: "bằng tuổi hư không". Thấy lão lang thang khắp chốn, có người hỏi lão tìm gì. Lão bảo: "tìm con người".

Lại nói về bài thơ trên, hai câu đầu thật dễ hiểu. Lang thang, một cái bát, có thì ăn không có thì đi xin. Xin của ngàn người, xin của ngàn nhà. Có cũng được mà không có cũng được. Đều cho vào cái túi, gặp người có duyên lại móc ra cho. Trong cái túi ấy, chả thiếu cái gì, mà cũng chả biết có cái gì trong ấy.

Một thân một mình, đi qua ngàn dặm, chỉ để "xem người" của thế gian này thôi, như đi xem tuồng. Xem đấy mà tìm đấy. Tìm thấy và tìm không thấy cũng chẳng sao, cứ xem và cứ tìm. Tìm không phải vì mong mà tìm chỉ vì tìm.

Gặp cả ngàn vạn người, xin của cả ngàn vạn người, thế mà lúc hỏi đường đi, lại chẳng đi hỏi người. Lại ngó lên đám mây trắng trên trời mà hỏi. Điên đấy mà tỉnh đấy. Người đời mù lòa, có thấy đường đâu mà hỏi.

Chả thế mà lúc tèo, lão chỉ nói có mấy câu còn được truyền lại sau này:

"Di-lặc, chân Di-lặc

Phân thân thiên bách ức

Thời thời thị thời nhân

Thời nhân tự bất thức"

Nghĩa là:

"Di-lặc, chân Di-lặc

Hóa thân trăm ngàn kiểu

Lộ rõ cho người đời

Mà người đời chẳng biết"

(David Nguyen, 01/09/2017)